Świadomi dla czystego powietrza | Warto wiedzieć
21
page,page-id-21,page-child,parent-pageid-17,page-template-default,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-8.0,wpb-js-composer js-comp-ver-4.9.2,vc_responsive

WARTO WIEDZIEĆ

Czym jest powietrze?

Powietrze to mieszanina gazów i aerozoli, niezbędna dla życia każdego z nas. Oddychamy już od chwili narodzin, a w ciągu jednej minuty potrzebujemy do tego procesu ok. 8 litrów powietrza. Zakłócenia w oddychaniu grożą niedotlenieniem, a w skrajnych przypadkach prowadzą do zgonu.

Dlatego tak ważne jest, by powietrze którym oddychamy było czyste.

Niestety, powietrze którym oddychamy jest złej jakości, co prowadzi do utraty zdrowia oraz ogromnych strat ekonomicznych.

Skąd biorą się zanieczyszczenia?

W Polsce głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza jest. tzw. niska emisja, pochodząca z domowych instalacji grzewczych i transportu.

Niska emisja – emisja produktów spalania paliw (stałych, ciekłych i gazowych) do powietrza ze źródeł niewysokich (do 40 m wysokości). W Polsce głównym źródłem niskiej emisji jest sektor komunalno-bytowy i transport.

Co nam szkodzi?

Produkty spalania przyczyniające się do powstawania niskiej emisji to:

gazy: m.in. CO2, CO, SO2, NOx, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, dioksyny, benzo(a)piren, metale ciężkie.

pyły: pyły zawieszone: PM10, PM2,5.

W Polsce stałe przekroczenia jakości powietrza dotyczą benzo(a)pierenu oraz pyłów zawieszonych: PM10 i PM2,5.

Bezno(a)piren – organiczny, silnie rakotwórczy związek chemiczny o dużej toksyczności przewlekłej, co związane jest z jego zdolnością do kumulacji w organiźmie.

Pyły zawieszone (PM ang. particulare matter) – mieszanina substancji organicznych i nieorganicznych, stałych i ciekłych tworzących cząsteczki o średnicy 1 nm -100 µm zwieszone w powietrzu. W skład cząsteczek pyłu wchodzą m.in. lotne związki organiczne, metale ciężkie, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, węglan wapnia, chlorek wapnia, siarczany, azotany, węgiel cząsteczkowy, zarodniki grzybów. Substancje te charakteryzują się wysoką toksycznością, co powoduje i pogłębia choroby płuc i układu krążenia, zawały serca, arytmie oraz choroby nowotworowe.

Pył PM10 – cząstki o średnicy do 10 µm. Utrzymują się w atmosferze do kilku godzin. Powstają przede wszystkim w procesach spalania paliw stałych i ciekłych.

Pył PM2,5 – cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 µm. Bardziej niebezpieczny od pyłu PM10, ponieważ mają zdolność bezpośredniego przenikania przez pęcherzyki płucne, dostając się do krwiobiegu i mózgu.

Jakie są normy jakości powietrza?

Dla benzo(a)pirenu: norma stężenia średniorocznego to 1 µg/m3. W Polsce w niektórych miastach przekraczana ponad 500 %!

Dla pyłu PM10: norma dobowa stężeń pyłów PM 10 określona jest w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z rozporządzeniem dopuszczalny dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50 µg/m3 i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m3.

Dla pyłu PM2,5: obecnie dla pyłu PM10 istnieje tylko norma roczna, która wynosi 25 µg/m3. Dla potrzeby stworzenia bardziej adekwatnego punktu odniesienia dla aktualnych stanów stężeń pyłu PM2,5 w powietrzu, przyjęliśmy normę dobową ustanowioną przez Światową Organizację Zdrowia WHO, która wynosi 25 µg/m3. W zasadzie jednak każdy poziom stężenia pyłu PM2,5 oddziałuje niekorzystnie na zdrowie ludzkie.

Co Ty możesz zrobić?
  1. Zamiast samochodu wybieraj transport publiczny, jazdę na rowerze lub spacer.
  2. Sprawdź w jaki sposób ogrzewasz swój dom. Zainwestuj w sprawny piec grzewczy i dobrej jakości opał.
  3. Przełącz się na energooszczędne urządzenia domowe, zarówno w domu jak i w miejscu pracy.
  4. Wybieraj produkty lokalne, by ograniczyć transport lądowy i lotniczy.
  5. Sprawdzaj prognozę zanieczyszczeń powietrza i angażuj się w działania na rzecz jego ochrony.